نهاده‌اند . در اينجا مىكوشيم تا اين رأى و رويكردها را تا آنجا كه مىتوانيم بررسى كنيم ، باشد كه به خواست خدا ، به ديدگاهى دست يابيم نزديك به درست و دست‌كم نه چندان دور از آن ، و پيشاپيش به تأكيد مىگوييم و بدان ايمان استوار داريم كه يقين و علم همواره و تا همهء روزگار ، نزد دارندهء آن يعنى خداوند است و به هر كس كه خواهد مىبخشد و دانايى پنهانىها اوست ، و آنچه ما بدان‌ها مىپردازيم ، و يا ديگرى ، چيزى نيست بيش از كوشش‌هايى گاه راست و روا و گاه كج و ناروا [ و با نتيجه‌ها و پىآمدهايى گاه روا و گاه خطا ] و بلكه بيشتر خطا و كمتر روا . 1 . ديدگاه نخست : احمس اول يوسف بن متى يهودى بر اين است كه « مانيتو » مورخ مصرى - كه كتاب تاريخ خود را در حدود سال 280 پيش از ميلاد نوشته است - هيكسوسيان « 1 » را از تبار يهوديان مىداند . « 2 » از اين روى از ديدگاه اين مورخ يهودى ، داستان خروج و بيرون راندن يهوديان از مصر ، همان بيرون راندن هيكسوسيان از مصر است كه در حدود سال 1575 پيش از ميلاد و با پيشوايى « احمس » اول ( 1575 - 1550 ق . م ) صورت گرفته است . بر اين پايه ، احمس اول همان فرعونى خواهد بود كه با موسى هم روزگار بوده است . اين ديدگاه يوسف يهودى را برخى از پژوهشگران و مورخان ، چون دكتر ه . ر . هال و دكتر پ . لبيب نيز پذيرفته‌اند . « هال » در پژوهشى ، « خابيرو » را با « عابيرو » ( - عبرانيان ) يكى مىداند و مىگويد خابيروها مردمانى بيابان‌زى بودند كه به جنوب شرقى فلسطين آمدند و در ميانهء سال‌هاى 1390 - 1360 پيش از ميلاد ، كنعان و كنعانيان را يغما كردند . و از نامه‌هاى « العمارنه » به خوبى برمىآيد كه اين قبيله‌هاى بيابان‌زى و بيم‌آور چگونه در ميان كنعانيان پراكنده شدند و سپس در روزگار « اختاتون » ( 1367 - 1350 ق . م ) كه فلسطين از زيردست مصريان بيرون آمد ، بر آن دست يافتند . از اين روى بايد داستان خروج ، پيش از روزگار « آمنحوتپ » سوم ( 1405 - 1367 ق . م ) روى داده باشد . سپس خود هنگام بيرون رفتن بنى اسرائيل از مصر را ،

--> ( 1 ) . نويسنده درباره هيكسوسيان و بيرون راندنشان از مصر ، بررسى گسترده‌اى دارد ، بنگريد به : محمد بيومى مهران ، حركات التحرير فى مصر القديمة ، قاهره ، 1976 م ، 101 - 223 . ( 2 ) . W . G . Weddel , Manetho , ( The Leob Classical Library ) Cambridge , 1940 . p . 771 .